Toch blijven vrouwen structureel achtergesteld. Diepgewortelde culturele normen ondermijnen hun gezag, beperken hun toegang tot middelen en leggen hen een zware ‘drievoudige last’ op: werken, zorgen voor het gezin én bijdragen aan de gemeenschap. Deze verantwoordelijkheden samenhouden veel vrouwen in een achterstandspositie.

Women’s School of Leadership zet vrouwen in hun kracht

Om deze uitdagingen aan te pakken, startte Fairtrade in 2017 de Women’s School of Leadership (WSOL). Het programma, uitgevoerd door producentennetwerk Fairtrade Africa, werkt op drie niveaus: het individu, de werkplek en de gemeenschap. Vrouwen krijgen training en coaching in mensenrechten, gendergelijkheid, zelfvertrouwen, financieel beheer en onderhandelingsvaardigheden. Via WSOL wil Fairtrade vrouwen zelfvertrouwen en zeggenschap geven, wetende dat hun stem cruciaal is voor het vormgeven van hun communities en toeleveringsketens.

Bijna 10 jaar later is de groeiende impact duidelijk zichtbaar. Wat begon in Côte d’Ivoire met 22 deelnemers in cacao, is uitgegroeid tot een programma in de thee-, suiker- en bloemensector in Ethiopië, Ghana, Kenia en Malawi. In negen jaar tijd bereikte WSOL meer dan 34.000 mensen, direct en indirect.

Het keerpunt voor Sharon Achieng

Een krachtig voorbeeld is Sharon Achieng, een 31-jarige werknemer op een bloemenkwekerij in Kenia. Voor haar deelname aan WSOL zag zij zichzelf niet als leider. Ze twijfelde aan haar capaciteiten en liet kansen liggen bij haar werkgever Hanna Roses in Kenia.

Na haar deelname aan het WSOL-programma veranderde alles en begon ze te geloven in zichzelf. Toen er een functie als kwaliteitscontroleur vrijkwam, solliciteerde Sharon. Ze werd eerst afgewezen, maar gaf niet op. Bij haar tweede poging kreeg ze de baan. “De Women’s School of Leadership liet me geloven dat ik kan leiden en alles kan bereiken wat ik wil,” zegt ze.

Kleine stappen, grote veranderingen voor vrouwen

Sharon’s verhaal staat symbool voor de transformerende kracht van de Women’s School of Leadership. Het programma ondersteunt veel vrouwen om hun stem te laten horen in beleidsdiscussies binnen hun producentenorganisaties, plaats te nemen in commissies en leidinggevende functies te vervullen en initiatieven te leiden om hun inkomen te diversifiëren.

Deze reis kent uitdagingen. Landbouw blijft grotendeels door mannen gedomineerd in leiderschapsstructuren en het veranderen van diepgewortelde normen vergt tijd, doorzettingsvermogen en collectieve inzet. Belangrijk is dat mannelijke voorstanders een cruciale rol spelen in het ondersteunen van gedragsverandering, wat benadrukt dat gendergelijkheid geen vrouwenkwestie is, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.

De veranderingen lijken daarom misschien klein, maar ze betekenen iets groters: een fundamentele verschuiving in hoe vrouwen zichzelf zien en hoe zij door hun omgeving worden gezien.

Volgens Fairtrade ontstaat echte vooruitgang voor vrouwen door het creëren van omgevingen waarin hun leiderschap vanzelfsprekend is, hun bijdragen zonder twijfel worden erkend en gelijkheid niet alleen in woorden maar ook in de praktijk zichtbaar is.