Fairtrade en de EmpCo-richtlijn
Duurzaamheid? Dat verwachten we allemaal. Maar dan wel eerlijk, controleerbaar en zonder vage beloftes. Daarom is er in Europa een nieuwe wet: de Empowering Consumers for the Green Transition Directive (EmpCo, ook wel EGCT). Deze richtlijn is bedoeld om consumenten beter te beschermen tegen misleidende of onduidelijke duurzaamheidsclaims.
Vanaf 27 september 2026 moet deze wet in Europa worden nageleefd.
Fairtrade is blij met deze stap. Want hoe duidelijker de regels, hoe beter we samen greenwashing tegengaan, en hoe makkelijker het wordt om écht duurzame keuzes te maken.
Wat betekent EmpCo voor keurmerken?
Een belangrijk onderdeel van EmpCo is dat er strengere eisen komen voor duurzaamheidskeurmerken.
Kort gezegd: er moet worden voorkomen dat keurmerken op producten worden gebruikt zónder dat daar een serieuze, onafhankelijke certificering achter zit.
EmpCo maakt daarbij onderscheid tussen:
- Duurzaamheidskeurmerk
Een vrijwillig keurmerk (publiek of privaat) dat een product, proces of bedrijfsactiviteit onderscheidt op basis van milieu- en/of sociale kenmerken. - Certificeringsregeling
Een regeling waarbij een onafhankelijke derde partij controleert of een product, proces of bedrijfsactiviteit voldoet aan duidelijke vereisten, en waarvan de voorwaarden publiek toegankelijk zijn.
Voldoet Fairtrade aan de EmpCo-eisen?
Het Fairtrade keurmerk bestaat al meer dan 35 jaar en is een vrijwillig keurmerk dat staat voor eerlijkere handel voor mens en milieu.
Je vindt het bijvoorbeeld op producten als koffie, cacao en bananen. Fairtrade onderscheidt deze producten van niet-gecertificeerde alternatieven, op basis van duidelijke standaarden en onafhankelijke controle.
Fairtrade werkt met standaarden op sociale, economische en milieuaspecten. Die worden gecontroleerd door de onafhankelijke certificeringsorganisatie FLOCERT.
Daarnaast is Fairtrade International lid van de ISEAL Alliance en voldoet het aan de ISEAL Code of Good Practice: een wereldwijd erkende maatstaf voor betrouwbare, effectieve en geloofwaardige duurzaamheidsstandaarden.
👉 Lees meer: Hoe Fairtrade certificering werkt
EmpCo-vereisten
Wat Fairtrade daaraan doet.
Vereiste 1: open en eerlijk toegankelijk
EmpCo stelt dat een certificeringsregeling open moet staan voor handelaren onder transparante, eerlijke en niet-discriminerende voorwaarden.
Zo doet Fairtrade dat
Bij Fairtrade staat transparantie voorop. Fairtrade certificering is beschikbaar voor elke schakel in de keten, zoals:
- coöperaties
- plantages
- handelaren
- bedrijven die Fairtrade producten verkopen
De Fairtrade standaarden zijn bovendien publiek toegankelijk en worden doorontwikkeld volgens de ISEAL Code of Good Practices. Dat betekent ook: openbare consultaties en duidelijke, transparante processen.
Wil je meer weten over wat er in de Fairtrade standaarden staat of hoe deze worden gereviewd, kijk dan hier: Fairtrade standaarden
Vereiste 2: ontwikkeld met experts en belanghebbenden
EmpCo stelt dat vereisten moeten worden uitgewerkt in overleg met deskundigen en relevante belanghebbenden.
Zo doet Fairtrade dat
Fairtrade heeft een unieke manier van samenwerken en beslissen. Producenten hebben bij Fairtrade echt inspraak.
Tijdens de jaarlijkse General Assembly komen de leden van het Fairtrade systeem bijeen om belangrijke beslissingen te nemen. De stemverdeling is daarbij 50/50:
- 50% producentennetwerken (vertegenwoordigers van boerencoöperaties)
- 50% nationale Fairtrade organisaties
Zo hebben producenten evenveel invloed op de koers en de standaarden als de organisaties die Fairtrade in de markt vertegenwoordigen.
Ook worden Fairtrade standaarden periodiek herzien in overleg met producentenorganisaties, maatschappelijke organisaties, experts, certificeringsinstanties en marktpartijen. Zo blijven de standaarden:
- inhoudelijk onderbouwd
- praktisch toepasbaar
- relevant voor actuele duurzaamheidsuitdagingen
👉 Lees meer: Fairtrade standaarden
Vereiste 3: duidelijke procedures bij niet-naleving
EmpCo vereist dat een regeling procedures heeft voor het aanpakken van niet-naleving, inclusief het kunnen schorsen of intrekken van het keurmerkgebruik.
Zo doet Fairtrade dat
Standaarden zijn niets waard als ze niet gecontroleerd worden. Daarom heeft Fairtrade een strenge controle. Dit gebeurt via regelmatige audits door de onafhankelijke organisatie FLOCERT. De auditors inspecteren velden, fabrieken en kantoren, bekijken documenten en financiën en voeren vertrouwelijke gesprekken met medewerkers. FLOCERT is een betrouwbare organisatie met ISO17065-accreditatie die voldoet aan internationale regels voor audits volgens de ISEAL Assurance Code.
👉Lees meer: Betrouwbaarheid door controle op de naleving
Vereiste 4: onafhankelijke controle door een derde partij
EmpCo stelt dat toezicht op naleving moet gebeuren via een objectieve procedure door een bekwame en onafhankelijke derde partij.
Zo doet Fairtrade dat
Een keurmerk is alleen geloofwaardig als het ook écht wordt gecontroleerd. Daarom is de controle bij Fairtrade onafhankelijk georganiseerd.
Fairtrade werkt met een sterk kwaliteitsborgings- en toezichtsysteem. Daarmee zorgen we ervoor dat certificerings- en licentie-instanties onafhankelijk en effectief kunnen werken, en dat de integriteit van het FAIRTRADE keurmerk beschermd blijft. Dit systeem sluit aan op de Assurance Code van ISEAL, een internationaal erkende norm voor betrouwbare certificering.
Ook is er een stevig klachtenmechanisme, gebaseerd op de Fairtrade Global Complaints and Allegations Policy.
👉 Lees meer: Grievance Mechanism
Fairtrade volgt de ontwikkelingen rondom EmpCo op de voet. Tegelijk blijven we ons inzetten voor duurzaamheidscommunicatie die waarheidsgetrouw, transparant en goed onderbouwd is, en die zo goed mogelijk aansluit op de EmpCo-richtlijn.