De suikerindustrie

Kleinschalige suikerrietboeren hebben te maken met meer dan alleen schommelende prijzen. In 2017 bijvoorbeeld, toen de beperkingen op de productie van bietsuiker in de EU werden opgeheven, verloren veel suikerrietboeren uit Afrika, het Caribisch gebied en de Pacifische regio een belangrijke afzetmarkt.

Alsof dat niet genoeg is, hebben boeren ook last van extreem weer zoals cyclonen, overstromingen en droogte. Dit verwoest hun gewassen, vertraagt de oogst en zorgt ervoor dat ze minder verdienen.

Klimaatverandering heeft grote invloed op de landbouw en daarmee ook op het leven van suikerrietboeren. Door veranderende weersomstandigheden dalen de opbrengsten, wat een directe impact heeft op hun toch al lage inkomsten.

Het is superbelangrijk dat deze boeren steunm krijgen om zich aan te passen aan een veranderend klimaat. We moeten snappen hoe klimaatverandering en landbouw elkaar beïnvloeden, zodat we samen slimme oplossingen kunnen bedenken.

Huidige uitdagingen

De suikerindustrie is een belangrijke speler in de wereldwijde landbouw, maar boeren en werknemers krijgen te maken met grote problemen die hun leven en de natuur beïnvloeden.

• De invloed van de klimaatverandering. Het veranderende klimaat maakt het leven van suikerrietboeren moeilijker. Onvoorspelbare regen, hittegolven en droogte bedreigen hun gewassen. Hierdoor oogsten boeren minder en wordt hun inkomen onzeker. Extreme weersomstandigheden zoals cyclonen, overstromingen en langdurige droogte kunnen oogsten beschadigen en de oogst vertragen. In sommige regio’s heeft dit zelfs geleid tot exportbeperkingen of overmacht situaties bij Fairtrade suikerproducenten.
• Slechte arbeidsomstandigheden en uitbuiting. Veel suikerrietarbeiders werken lange dagen onder moeilijke omstandigheden. Ze worden blootgesteld aan schadelijke bestrijdingsmiddelen en leven soms in slechte omstandigheden. Daarnaast is er in sommige regio’s een groeiend tekort aan arbeidskrachten, vooral onder seizoensarbeiders die suikerriet oogsten. Mensenrechtenschending blijft een belangrijk risico binnen de sector.
• Schommelende prijzen. De prijzen voor suiker veranderen continu. Dit maakt het moeilijk voor boeren om financieel stabiel te blijven en plannen te maken voor de toekomst. Sinds de hervormingen in de Europese suikermarkt en het einde van de EU-suikerquota zijn de markten voor riet- en bietsuiker wispelturig geworden. Schommelingen in wereldwijde suikerprijzen vergroten het marktrisico voor boeren en maken het moeilijk om hun inkomen te voorspellen.
• Geopolitieke instabiliteit. In sommige regio’s zorgen geopolitieke spanningen voor logistieke problemen en verstoringen van transport routes. Dit kan leiden tot hogere productie- en exportkosten voor suikerproducenten.

“De mens staat centraal bij alles wat we doen. Fairtrade heeft onze inzet om de fundamentele rechten van werknemers en boeren in de keten te beschermen verder versterkt. Als we het volledige productiviteitspotentieel willen ontsluiten van landen als Mauritius, die te maken hebben met een snelle vergrijzing van de boerengemeenschap, moeten we het potentieel van iedereen benutten, inclusief vrouwen en jongeren.”

Khavam Ramkissoon, secretaris van de Fairtrade gecertificeerde La Martiniere Multipurpose Cooperative Society, Mauritius.

Hoe maakt Fairtrade het verschil?

Fairtrade ondersteunt suikerrietboeren om uitdagingen aan te pakken en hun bedrijven te laten groeien.

• Betere arbeidsomstandigheden. Fairtrade zet zich in voor betere werkomstandigheden via strenge standaarden en het wereldwijde Fairtrade Better Labour Practices programme (BLP) voor Fairtrade suikercoöperaties. Dit programma richt zich op gebieden waar het risico op schendingen van mensenrechten groot is en waar kwetsbare groepen extra bescherming nodig hebben. Het programma brengt producenten, werknemers en handelaren samen en biedt richtlijnen en trainingen om onacceptabele arbeidspraktijken zoals kinderarbeid, gedwongen arbeid en gendergerelateerd geweld te voorkomen.

• levensomstandigheden. Anders dan voor andere Fairtrade producten, is er voor rietsuiker geen Fairtrade minimumprijs. Dit komt doordat de prijsmechanismen zeer complex en vaak verstoord zijn. In veel landen profiteren boerenorganisaties van systemen voor het delen van inkomsten. Hierbij werken ze samen met suikermolens en exporteurs die hun suikerriet verwerken tot verschillende soorten suiker. Daarnaast ontvangen kleinschalige boeren een Fairtrade premie van $60 per ton suiker en $80 per ton biologische suiker. Deze extra inkomsten kunnen ze zelf investeren in hun boerderij, gemeenschap of milieuprojecten.

• Klimaatbestendigheid. Fairtrade biedt opleidingen en ondersteuning bij milieuvriendelijke suikerrietteelt, een beter gebruik van watervoorraden, droogtebestendige gewassen en het diversifiëren van inkomstenbronnen. Bovendien helpt het Climate Resilient Cane Production-programma de broeikasgasuitstoot te verminderen, waterbeheer te verbeteren en de CO₂- en watervoetafdruk van suikerrietproductie in kaart te brengen en te verkleinen.

• Sterkere coöperaties. De Fairtrade standaarden zijn een ontwikkelingstool voor kleinschalige boerencoöperaties om sterker te worden, zowel in bedrijfsvoering als productie. De Fairtrade Producer Networks ondersteunen boeren bij het verhogen van hun productiviteit en inkomen en helpen ze met betere irrigatie en afwateringssystemen. Ook leren zij boeren om hun gewassen te diversifiëren, zodat ze minder afhankelijk zijn van één product. Daarnaast kijken Fairtrade en producentenorganisaties naar nieuwe mogelijkheden voor boeren, zoals het maken van bijproducten van suiker, bijvoorbeeld rum, geurstoffen, bioplastics en biobrandstoffen.
   

Fairtrade suiker is goed voor de mens, de planeet en de business. Ontdek hoe jouw bedrijf kan meedoen.