Dalende cacaoprijs legt kwetsbaarheid van boeren bloot
De wereldmarktprijs voor cacao bereikte vorig jaar recordhoogtes, maar begint inmiddels weer te dalen. Voor veel cacaoboeren in West-Afrika komt die daling op het slechtst mogelijke moment.
In Ivoorkust kondigde de regering begin maart een nieuwe farmgate price aan van CFA 1.200 per kilo cacao. In Ghana werd op 11 februari een farmgate price vastgesteld van GHS 41,392 per kilo cacao. Voor veel boeren betekent dit een forse inkomensdaling en verhoogde druk om te overleven in een onvoorspelbare markt.
Boeren betalen de rekening
In Ghana en Ivoorkust, samen goed voor ongeveer zestig procent van de wereldproductie, profiteren boeren vaak maar beperkt van de prijspieken op de wereldmarkt. Wanneer de prijs daalt, voelen ze de gevolgen des te sterker.
Coöperaties zitten met cacao die is ingekocht tegen prijzen die inmiddels niet meer bestaan. Magazijnen liggen vol met onverkochte voorraden terwijl leningen moeten worden terugbetaald. In sommige gevallen ontvangen boeren prijzen die onder hun productiekosten liggen.
Dit is naast een kwestie van inkomen, ook een kwestie van toekomst. Als cacao structureel onder kostprijs wordt verkocht, wordt investeren in nieuwe aanplant, opleiding of duurzaamheid vrijwel onmogelijk.
Lage prijzen staan investeringen in de weg
Die dynamiek laat een structureel probleem zien in de cacaoketen: risico’s worden vaak naar de zwakste schakel doorgeschoven. Terwijl handelaren en fabrikanten prijsfluctuaties kunnen opvangen, beschikken veel boeren nauwelijks over buffers.
Juist daarom bestaat binnen Fairtrade certificering een minimumprijs voor cacao. Niet om te profiteren van hoge marktprijzen, maar als vangnet wanneer de markt instort. Als de wereldmarktprijs onder dat niveau zakt, blijft die minimumprijs gelden. Voor boeren betekent dat een zekere mate van stabiliteit in een sector die wordt gekenmerkt door extreme prijsschommelingen.
De vraag is niet alleen wat cacao vandaag kost op de wereldmarkt, maar ook wie uiteindelijk de risico’s draagt wanneer de prijs beweegt. Zolang die vooral bij boeren terechtkomen, blijft de basis van de cacaoketen kwetsbaar. Juist daarom is het van belang dat bedrijven ook in tijden van dalende prijzen blijven investeren in stabiele en eerlijke prijzen voor cacao.