Geschreven door: Susanne Boetekees, Director Policy & Sustainable Sourcing bij Fairtrade Nederland

Fairtrade certificering als fundament

De inzet van Nederlandse retailers, zoals Action, Superunie, Albert Heijn, PLUS Retail en Dirk van den Broek onderstreept dat structurele verbetering vraagt om méér dan certificering, maar nooit zónder Fairtrade certificering. Ze gebruiken Fairtrade certificering als licence to operate én gaan verder door de LIRP als nieuwe ondergrens te hanteren, gecombineerd met gerichte investeringen in productiviteit, weerbaarheid en welzijn.

Echte duurzaamheid gaat niet over meebewegen met de markt, maar over het vastleggen van wat minimaal nodig is voor een menswaardig bestaan. Fairtrade certificering zorgt ervoor dat extra inspanningen landen op een stevig en controleerbaar fundament. Initiatieven die verder gaan dan certificering zijn waardevol, maar alleen geloofwaardig als het fundament blijft staan.

Hogere marktprijzen zijn geen garantie voor zekerheid

De context van cacao in West-Afrika is de afgelopen jaren fundamenteel veranderd. Waar de wereldmarktprijs in 2022 historisch laag was en Fairtrade cruciale vangnetten bood, zien we sinds afgelopen jaar marktprijzen die (tijdelijk) boven deze niveaus liggen.

Hoge marktprijzen betekenen echter niet automatisch dat cacaoboeren structureel beter af zijn. Ze laten vooral zien hoe extreem volatiel de markt is. Boeren hebben geen invloed op deze schommelingen, maar dragen wél de gevolgen wanneer prijzen weer dalen - iets wat de geschiedenis keer op keer laat zien. Sinds enkele maanden zien we alweer een stevige daling en de verwachting is dat de marktprijzen de komende jaren verder zullen dalen.

De bodem: een ondergrens waar we gezamenlijk niet onder zakken

Het besluit van Fairtrade International om vanaf het cacaoseizoen 2026 de minimumprijs en premie te verhogen, is daarom zo belangrijk. Het vergroot de zekerheid en inkomensbasis voor boeren aanzienlijk. Het voorkomt een terugkeer naar de jarenlange prijssituatie van vóór 2024, wat negatieve gevolgen zou hebben voor duurzaamheid en de lange termijn beschikbaarheid van cacao.

Eerlijke handel draait niet om incidenteel hoge prijzen, maar om een afgesproken ondergrens waar we gezamenlijk niet onder zakken. De Fairtrade minimumprijs en premie bieden die bescherming, vormen een stabiele basis onder het inkomen van boeren, geven zekerheid, verminderen inkomensschommelingen en maken investeren in bedrijf, land en gezin mogelijk.

De lat: leefbaar inkomen als richtinggevend ijkpunt

Hogere marktprijzen of een verhoogde Fairtrade minimumprijs zijn nooit het eindpunt. Leefbaar inkomen is geen luxe en zeker geen einddoel, maar een richtinggevend ijkpunt: het minimum dat nodig is voor een menswaardig bestaan en de basis voor verdere ontwikkeling.

Het realiseren hiervan vraagt blijvende inzet van individuele bedrijven. De LIRP, gecombineerd met gerichte investeringen in productiviteit, weerbaarheid en welzijn op boerderijniveau, biedt een concrete manier om deze ambitie waar te maken.

Kort samengevat

De bodem biedt zekerheid en bescherming. De lat geeft richting aan structurele verbetering.

Beide zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Fairtrade minimumprijzen, premies en de LIRP vormen een samenhangend en transparant kader voor duurzaam levensonderhoud in cacao. Ze zijn het fundament waarop verdere stappen richting leefbaar inkomen kunnen worden gebouwd en geven met de lat richting aan die structurele verbetering, ongeacht hoe de markt beweegt.

Voor bedrijven ligt hier een kans: laat je leiden door dit kader en zet de volgende stap om bij te dragen aan een stabiele en eerlijke toekomst voor cacaoboeren.

Voor meer info: Fairtrade Living Income Program for business