Fairtrade-cacaoprijzen veranderen: waarom dat goed nieuws is voor boer·inn·en én chocoladefans
De wereld van cacao staat onder druk. De voorbije jaren gingen de cacaoprijzen alle kanten op: eerst een recordpiek, daarna weer een forse daling. Tegelijk kampen cacaoboeren met ongeziene uitdagingen: mislukte oogsten door extreme regen of droogte, plantenziektes, stijgende prijzen voor meststoffen en transport, én nieuwe Europese regels rond ontbossing en biologische productie die extra administratie en kosten meebrengen.
Tussen al die schommelingen blijft één ding constant: cacaoboer·inn·en verdienen meestal nog altijd geen leefbaar inkomen.
Daarom kondigt Fairtrade nieuwe, hogere prijzen aan voor cacao, prijzen die boer·inn·en meer zekerheid geven en hen helpen investeren in hun toekomst.
Wat verandert er precies?
Vanaf 2026 gaan drie Fairtrade-prijzen omhoog.
1. Een hogere Fairtrade Minimumprijs
Dit is het vangnet voor wanneer de marktprijs zakt.
- Ghana: 3.500 USD/ton (vanaf 1 oktober 2026)
- Ivoorkust: 3.200 EUR/ton (vanaf 1 oktober 2026)
- Andere landen: blijft 3.500 USD/ton (verhoogd in 2025)
De minimumprijs stijgt met 45% in West-Afrika, waar het grootste deel van ’s werelds cacao vandaan komt.
2. Meer Fairtrade-premie
De premie is een extra bedrag bovenop de verkoopprijs, dat boeren samen investeren in hun organisatie, diensten voor leden en hun gemeenschap.
- Nieuwe premie: 275 USD/ton (Ghana) of 250 EUR/ton (Ivoorkust) (vanaf 1 oktober 2026 in Ghana en Ivoorkust, 11 juni 2026 voor de rest van de wereld)
Nieuw: in Ghana en Ivoorkust moeten coöperaties vanaf 2026 minstens 40% van die premie als cash uitbetalen aan boeren, plus verplichte minima voor investeringen in hun organisatie, diensten en gemeenschapsprojecten.
3. Een hogere premie voor biologische cacao
De Fairtrade Organic Differential stijgt (vanaf 1 oktober 2026 in Ghana en Ivoorkust, 11 juni 2026 voor de rest van de wereld) met 50% tot:
- 450 USD/ton
- 410 EUR/ton in Ivoorkust
Dit is een belangrijke steun voor boeren die met hoge kosten en strengere EU-biologische regels geconfronteerd worden.
Waarom is deze verandering nodig?
- De markt is extreem instabiel
Cacaoprijzen gingen van 2.500 USD/ton (2022) naar 12.000 USD/ton (2024), en zakten opnieuw richting 6.000 USD/ton eind 2025. Zulke schokken zijn rampzalig voor boeren, die wél stabiele inkomsten nodig hebben om te kunnen investeren.
De Fairtrade-minimumprijs blijft daarom cruciaal: wanneer prijzen zakken, is ze een betrouwbare bodem. - Lage oogsten en hoge kosten
In Ghana en Ivoorkust zijn de cacao-oogsten ingestort door langdurige regenperiodes, extreme hitte, plantenziektes en verouderde cacaobomen.
Ondertussen stijgen de prijzen van meststoffen, arbeid en transport. Veel boeren verdienen daardoor minder dan voorheen, zelfs in jaren van hoge wereldmarktprijzen. - Strengere Europese regels
Nieuwe EU-regels rond ontbossing (EUDR) en bio-certificatie vragen zware investeringen in digitalisering, tracering, administratie en opleiding.
Fairtrade-premies en -prijzen helpen boeren om die kosten te dragen. - Boeren moeten kunnen blijven investeren
Van nieuwe zaailingen tot betere drooginstallaties en opleidingen: zonder zekerheid over hun inkomsten kunnen boeren geen duurzame verandering doorvoeren. De nieuwe prijzen geven ademruimte.
Wat betekent dit voor boeren?
Producenten krijgen meer stabiele inkomsten, ook wanneer de markt instort. Daarnaast komt meer geld rechtstreeks in hun eigen handen dankzij de verplichte cash-uitbetaling van een deel van de premie. Dit geeft hen meer investeringsruimte voor betere oogsten, klimaatadaptatie en leefbare gemeenschappen. Tot slot zorgt het nieuwe systeem voor meer zekerheid voor producenten die willen overschakelen op biologische teelt. Kortom: het maakt hen weerbaarder in een sector die de laatste jaren nauwelijks voorspelbaarheid kent.
Meer weten over minimumprijzen en premies
Wat betekent dit voor bedrijven en consumenten?
Voor bedrijven betekent dit sterkere, duurzamere relaties met coöperaties, cruciaal in tijden van grondstoffentekorten. Bedrijven die in Fairtrade investeren, bouwen aan een veerkrachtige toeleveringsketen en verkleinen hun risico’s. Voor consumenten betekent het simpelweg dat je met jouw keuze voor Fairtrade chocolade bijdraagt aan een eerlijker inkomen voor boeren én aan de toekomst van cacao.
Meer weten over cacao
Veelgestelde vragen
-
Gaan chocoladeprijzen hierdoor stijgen?
-
Krijgt elke boer·in automatisch meer geld?
-
Waarom is er een verschil tussen landen?
-
Krijgen bioboer·inn·en genoeg steun met deze nieuwe bedragen?
-
Waarom moeten premies in West-Afrika voortaan volgens vaste percentages verdeeld worden?