Hoofdnavigatie

Main Navigation

BASCOF: samen bouwen aan een duurzame koffiesector in België

  • 09.12.25

De Belgische koffiesector staat voor grote uitdagingen. Klimaatverandering, hoge prijzen, lage inkomens voor boeren en beperkte productie zetten druk op iedereen in de keten. Tegelijkertijd groeit het besef dat duurzaamheid niet langer een keuze is, maar een noodzaak. Om hier samen sterker in te staan, onderzochten Fairtrade Belgium, IDH , Rikolto en Enabel het idee van een Belgische alliantie voor duurzame koffie: BASCOF.

BASCOF
BASCOF

Wat is BASCOF?

BASCOF staat voor Belgian Alliance for Sustainable Coffee. Het is een mogelijke nieuwe samenwerking tussen retailers, branders, handelaren en maatschappelijke organisaties. Het doel? De duurzame koffiesector in België versterken door kennis te delen, projecten te bundelen en samen impact te maken.

BASCOF studie

Tussen februari en juni 2025 voerde Fairtrade Belgium, met ondersteuning van IDH, een kwalitatieve studie uit. Daarbij spraken we met 13 bedrijven uit de sector: van traders en branders tot retailers. We onderzochten hun ambities, uitdagingen en ideeën voor BASCOF.

Belangrijkste uitdagingen voor de sector:

  • Klimaatverandering: bedreigt beschikbaarheid en kwaliteit van koffie.
  • Hoge koffieprijzen: drukken op marges en op kleinere coöperaties.
  • Lage inkomens voor boeren: leidt tot verlies van jonge werknemers en continuïteitsrisico’s.
  • Beperkte productie: vraagt ondersteuning bij landbouw en diversificatie.

Bedrijven reageren op deze uitdagingen op verschillende manieren: via certificeringen, duurzame projecten, directe handel, eigen strategieën of investeringen in boeren. Toch is de schaal vaak beperkt, en veel initiatieven richten zich op kleinere, specifieke koffiesoorten.

Waarom BASCOF belangrijk kan zijn

De studie toonde duidelijk enthousiasme voor BASCOF: 8 van de 13 bevraagde stakeholders steunen het idee. BASCOF kan:

  • Fragmentatie tegengaan en duurzaamheid op grotere schaal mogelijk maken.
  • Een platform zijn voor kennisdeling en uitwisseling van best practices.
  • Fungeren als kenniscentrum met wetenschappelijke inzichten.
  • Samenwerkingsmogelijkheden bieden voor pre-competitieve duurzaamheidsthema’s.
  • Extra financiering voor duurzaamheid mogelijk maken.

Wat is er ondertussen gebeurd?

Sinds het onderzoek zijn er al belangrijke stappen gezet om BASCOF concreet vorm te geven:

  • 17 september 2025: Workshop met bedrijven en maatschappelijke organisaties om de studieresultaten te valideren en de eerste open discussie over BASCOF te voeren.
  • 27 oktober 2025: Eerste overleg met het kabinet van Minister van Ontwikkelingssamenwerking, Maxime Prévot.
  • 7 november 2025: Formele brief vanuit de betrokken CSO’s naar het kabinet om de behandeling van BASCOF officieel op te starten.
  • 12 & 13 november 2025: IDH legt een eerste uitgewerkt voorstel op tafel voor de betrokken bedrijven rond mogelijke thema’s, governance, financieringsmodel en tijdslijn.
  • 4 december 2025: Voorstelling van BASCOF bij Koffiecafé, de federatie van koffiebedrijven in België.

Conclusie

Voor succes is het belangrijk dat ook de grootste spelers meedoen en dat de impact concreet en meetbaar is. Ook vragen bedrijven zich af: werkt BASCOF alleen in België, of breiden we uit naar de regio of internationaal? Hoe intensief moet de betrokkenheid zijn?

De Belgische koffiesector heeft behoefte aan meer samenwerking en een gezamenlijke aanpak van duurzaamheid. BASCOF kan dit gat vullen, mits het inclusieve, pragmatische en toekomstgerichte keuzes maakt. Samen kunnen we werken aan een sterke, duurzame koffiesector waar zowel boeren, bedrijven als consumenten beter van worden.

Meer updates over BASCOF volgen binnenkort!